GÜRCİSTAN MARS’A HAZIRLANIYOR: ÜZÜMLER BİZDEN!

 

  The Washington Post gazetesinin 7 Ocak 2019 günkü online yayınında Gürcistan’ın “IX. Milenyum” projesini anlatan bir yazı vardı. (Orijinal yazıya meraklı dostlarımız https://www.washingtonpost.com/world/europe/white-wine-on-the-red-planet-scientists-in-georgia-are-hunting-for-a-perfect-martian-grape/2019/01/06/c28d3570-fe21-11e8-a17e-162b712e8fc2_story.html?noredirect=on&utm_term=.0168a0bd74c9 linkinden ulaşabilirler.) IX. Milenyum adını verdikleri projeyi Gürcistan, şarabın 8.000 yıllık geçmişine atıfta bulunarak sahipleniyor, iyi de yapıyor.

  Şarap tarihi üzerinde çalışan bilim insanları, şarabın ortaya çıktığı toprakların, ülkemizin de içinde yer aldığı coğrafyada olduğunu düşünüyorlar. Birkaç yıl önce bugünkü İran’da yapılan kazılar esnasında ele geçirilen bir toprak kabın, şarap yapımında kullanıldığını gösteren kalıntılar bulunmuş, kabın 7.000 yıllık olduğu saptanmıştı. Kısa bir süre önce Tiflis yakınlarındaki bir kazıda ortaya çıkarılan toprak kap parçaları bu kez şarap tarihini 1.000 yıl daha öteledi. Gürcistan, 8.000 yıllık şarap kabıyla şimdilik bulunan en eski şarap üretim bölgesinin ev sahipliğini yapıyor. Yeni projelerinin adı da sahiplendikleri bu geçmişe hoş bir atıfta bulunuyor.

  Gürcistan, atadan kalma metotlarla şarap üretimini hala sürdüren birçok şarap üreticisine sahip. Bu üreticiler, aynen binlerce yıl önce aynı topraklarda yaşayan dedeleri gibi, toprak küplerin içine ezilmiş üzümleri, kabukları ve tohumlarıyla birlikte atıp fermente ediyorlar. Yani son yılların yükselen şarap trendlerinden doğal şarap, Gürcistan’ın zaten şarap üretiminin bir parçası.

Peki, bütün bunların Mars’la ne ilgisi var?

  İki binli yılların başından beri dünya kamuoyu gerek özel sektör ve sivil toplum örgütlerinin, gerekse başta NASA olmak üzere pek çok ülkenin uzay ajanslarının Mars’ın kolonileşmesi konusuyla ilgili heyecan verici haberlerini izliyor. Üniversitelerin Mars benzeri ortamlarda yaptıkları deneysel çalışmalar, Matt Damon’ın başrolünü üslendiği Andy Weir’ın aynı adı taşıyankitabından uyarlanan “The Martian” filminin yarattığı güçlü Mars algısının bir yansımasını Gürcistan’ın IX. Milenyum projesinde görüyoruz. Ama sahiplendikleri bu çalışmanın içini doldurmak için büyük bir çaba gösterdikleri hemen kendisini belli ediyor.

Gürcistan’ın Şaraba Bakışı Nasıl?

  Önce üzüm konusunda yaptıkları çalışmalara hızlıca göz atalım. Başkent Tiflis’in kuzeyindeki Sagurama üzüm kütüphanesinde 450 yerel, 350 yerel olmayan asma cinsini araştırma amacıyla yetiştiriyor Gürcü bilim insanları. Sovyetler Birliği döneminde alınan kararlarla 20 çeşitle sınırlandırılan şaraplık üzüm yetiştiriciliği, Gürcistan’ın bağımsızlığını elde etmesinden sonra üzümleri sonsuza kadar kaybetmemek için verilen büyük bir mücadeleye dönüşmüş. Sayılar, bu mücadelenin başarıyla yürütüldüğünü gösteriyor.

  Euromonitor’ın verilerine göre yaklaşık 200 şarap üreticisi faaliyet gösteriyor Gürcistan’da ama binlerce Gürcü’nün arka bahçelerindeki asmalardan topladıkları üzümlerle kendileri için şarap yaptıklarını unutmayalım. Ülkenin yaklaşık 100 milyon litre şarap ürettiği, bunun %30 kadarının da ihraç edildiğini istatistikler gösteriyor. Devlet, şarap üretimini ve şarap turizmini destekleyen politikalar izliyor. İlginç olan yanlardan birisi de nüfusun (toplam 4 milyon) altıda biri (700 bin kişi) şarap tüketicisi olarak tespit ediliyor, yani yaşayan yerli nüfusun ezici bir çoğunluğu şarap tüketmiyor

 IX.Milenyum Projesi

  Elon Musk’ın 2016 yılında dile getirdiği 2024 yılında Mars’a gitme hedefi, Gürcü dostlarımızı da heyecanlandırmış. “Eğer Mars’a gidilecekse, atalarımızın bu topraklarda bizi buluşturduğu şarabı, şimdi de bizim Mars’a götürmemiz yakışır” diyerek bir komite oluşturmuşlar. Bu komitede hem girişimciler, hem de akademisyen ve kamu görevlileri yer alıyor. Bu çalışmanın ilk somut adımı olarak Tiflis’te bir otel bünyesinde ilk deneysel dikey çiftliği hayata geçirmeyi planlıyorlar. “Uzay Çiftliği” adını verdikleri bir şirket, bu çalışmada üzümün yanı sıra roka ve çilek üretimini de test edecek. Burada yapılacak çalışmadan elde edilecek tohumların uzun uzay yolculuklarında test edilmesi hedefleniyor. Küçük alanlarda, neredeyse insan katkısı olmadan yapılacak hidroponik (topraksız tarım) üretimin, Mars için düşünülen yarı küre biçimindeki biyolojik yaşam alanlarına uygun olacağı öngörülüyor.

  Tiflis’teki Business Technology University de projenin bir parçası. Onlar da Mars toprağının yapısına benzer topraklarla Mars iklim simülasyonunun uygulandığı laboratuvarlarda eksi sıcaklıklarda, yüksek karbon monoksitli ve dünyanın 7.000 metre yüksekliğindeki basıncına eşdeğer ortamlarda asma fidelerini test ediyorlar. Proje üyeleri, 2022 yılından önce Mars’a uygun üzümlerin neler olabileceğine ilişkin bir şey söylenemeyeceğini dile getiriyorlar.

Gürcü Komşularımızı Kutluyoruz.

Böyle bir projeye talip olabilecek pek çok ülke aklımıza gelebilir elbette ama herhalde Gürcistan’ın ilk sıralarda olmayacağını düşünmemiz doğal olur. Bu alanda hak iddia etmeye tarihten aldıkları güçle yerden göğe kadar hakları var. Elbette başka adaylar da olabilirdi bu girişim için ama bu bir vizyon meselesi. Belki bütün Avrupa’dan daha fazla endemik bitki türüne ev sahipliği yapan bizim ülkemiz de insanlığın yarınki girişimleri için koşması gerektiğini geç kalmadan fark eder.